हिंदू धर्मात ‘अमावस्या’ तिथीला विशेष महत्त्व आहे, परंतु जेव्हा ही अमावस्या सोमवारी येते, तेव्हा तिला ‘सोमवती अमावस्या’ म्हणून ओळखले जाते. हे एक अत्यंत दुर्मिळ आणि पुण्यदायी पर्व मानले जाते. या दिवशी भगवान शिव आणि चंद्र देव यांची विशेष उपासना केली जाते. घृष्णेश्वर ज्योतिर्लिंगाच्या पवित्र भूमीवर सोमवती अमावस्येला दर्शन आणि पूजा करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते.
सोमवती अमावस्या का महत्त्वाची आहे?
सोमवती अमावस्या म्हणजे सोम (चंद्र) आणि अमावस्या यांचा दुर्मिळ संगम.
भगवान शिवाचा आशीर्वाद: सोमवार हा भगवान शिवाचा वार आहे, त्यामुळे सोमवती अमावस्येला शिवाच्या उपासनेचे फळ अनेक पटींनी वाढते.
सौभाग्य आणि आरोग्य: विवाहित महिला आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि सुखी वैवाहिक जीवनासाठी या दिवशी व्रत करतात.
पितृदोष निवारण: या दिवशी पितरांच्या शांतीसाठी दान-धर्म आणि तर्पण केल्यास पितृदोष दूर होतो आणि पूर्वजांचे आशीर्वाद प्राप्त होतात.
घृष्णेश्वर ज्योतिर्लिंग आणि सोमवती अमावस्या
घृष्णेश्वर हे बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी अंतिम ज्योतिर्लिंग आहे. येथे सोमवती अमावस्येला विशेष गर्दी असते.
शिव दर्शन: घृष्णेश्वर मंदिरात भाविकांना थेट ज्योतिर्लिंगाला स्पर्श करून दर्शन घेण्याची संधी मिळते, जे इतरत्र दुर्मिळ आहे. सोमवती अमावस्येला हा अनुभव अत्यंत पवित्र मानला जातो.
अभिषेक आणि पूजा: या दिवशी मंदिरात अभिषेक, रुद्राभिषेक आणि विशेष आरतीमध्ये सहभागी होणे मनाला शांती आणि आध्यात्मिक ऊर्जा प्रदान करते.
सोमवती अमावस्या पूजा विधी (सोप्या पायऱ्या)
१. पवित्र स्नान: पहाटे लवकर उठून पवित्र नदीत किंवा घरी गंगेचे पाणी मिसळून स्नान करावे.
२. शिवपूजा: भगवान शंकराला जलाभिषेक, बेलपत्र आणि पांढरी फुले अर्पण करावीत.
३. पिंपळ पूजा: सोमवती अमावस्येला पिंपळाच्या झाडाला विशेष महत्त्व आहे. पिंपळाच्या झाडाची १०८ प्रदक्षिणा करणे शुभ मानले जाते.
४. दान-धर्म: आपल्या क्षमतेनुसार गरजू व्यक्तींना अन्न किंवा वस्त्रांचे दान करावे.
निष्कर्ष
सोमवती अमावस्या ही केवळ एक तिथी नसून ती आत्मचिंतन, शुद्धीकरण आणि नवीन सुरुवातीचा काळ आहे. या दिवशी घृष्णेश्वर ज्योतिर्लिंगाचे दर्शन घेणे हे आपल्या आयुष्यातील नकारात्मकता दूर करून सकारात्मकता आणणारा मार्ग आहे. या वर्षीच्या सोमवती अमावस्येला घृष्णेश्वर मंदिरात येऊन देवाचे आशीर्वाद नक्की घ्या.